Pruimen-kruimelcake

Pruimen. In de na-zomer (de maanden augustus en september) toch wel het lekkerst om te eten. En de exemplaren bij de groenteboer zijn natuurlijk heel erg lekker, maar vrienden van mijn moeder hebben in hun achtertuin een kleine boomgaard, en elk jaar weer krijgen we van hen een mand met appels én een mand met pruimen. Lekkerder dan dat kan ik ze niet krijgen, gewoon heerlijk fris, vers en onbespoten fruit. Dat is pas genieten. 

Maar in zo’n mand gaan behoorlijk wat exemplaren, er valt elk jaar weer amper tegenop te eten. We leggen het fruit al lekker koel weg, maar dan nog blijft het wegwerken een race tegen de klok. Om er vlot een hoop tegelijk weg te kunnen werken besloot ik er dit jaar (onder andere) een pruimen-kruimelcake mee te maken. Dus op een gure dag, met grijze bewolkte luchten en stevige regenbuien, stond ik in mijn keuken een heerlijk geurend herfstbaksel te maken. Het resultaat is tongstrelend lekker. De heerlijke zachte en sappige pruimen liggen op een zacht bedje van zoete cake en zelfgemaakte pruimenjam en onder een dekentje van krokante kruimels. Lekker een flinke klodder slagroom erbij en genieten van elke hap. 

Ingrediënten

• 1125 g verse rijpe pruimen, ontpit
• 250 g geleisuiker speciaal
• 325 g boter
• 600 g bloem
• 65 g lichtbruine basterdsuiker
• ½ tl gemalen kaneel
• 150 g fijne kristalsuiker
• 1 zakje vanillesuiker
• 4 eieren
• 8 g bakpoeder
• 5 el melk
• ½ tl zout

Extra nodig

Rechthoekig bakvorm van 18 x 27 cm, bakpapier, schone jam/weckpot, staafmixer

Tijd (ongeveer)

40 minuten bereiding, ca. 60 minuten oven, 1 nacht wachten

• Begin een dag van tevoren met het maken van de pruimenjam.
• Pureer 625 pruimen. Doe de pruimenpuree in een ruime pan en voeg 250 g geleisuiker toe. 
• Breng de puree al roerende aan de kook. Laat, zodra de inhoud van de pan goed borrelt, de jam nog een paar minuten doorkoken. 
• Schep de jam in een schone jam- of weckpot. Sluit de pot en laat de jam afkoelen. Plaats de nacht in de koelkast. 

• Maak het kruimeldeeg.
• Doe 200 g bloem, 65 g lichtbruine basterdsuiker en ½ tl gemalen kaneel in een kom. Roer door elkaar met een garde.
• Smelt 125 g boter in een steelpan en voeg de gesmolten boter toe aan het bloem-mengsel in de kom. Roer door elkaar tot een grof kruimeldeeg. 
• Dek de kom af met huishoudfolie en plaats in de koelkast tot gebruik.

• Verwarm de oven voor op 160°C. Vet de bakvorm in en bekleed hem met bakpapier. 
• Klop in een kom  200 g boter met 150 g fijne kristalsuiker, 1 zakje vanillesuiker en het zout romig.
• Voeg één voor één de 4 eieren toe en voeg het volgende pas toe als het vorige volledig is opgenomen. 
• Zeef 400 g bloem met 8 g bakpoeder boven een andere kom en roer door elkaar met een garde.
• Voeg de bloem samen met 5 el melk toe aan het botermengsel en spatel door elkaar.  
• Schep het beslag in de bakvorm en strijk glad. Strijk er een dikke laag pruimenjam over uit.
• Snijd 500 g pruimen in kwarten en leg deze op de pruimenjam, druk ze iets aan. Bedek de pruimen met het kruimeldeeg. 
• Bak de cake in het midden van de voorverwarmde oven in ongeveer 60 minuten goudbruin en gaar. 
• Laat afkoelen in de bakvorm.
• Serveer. 

Pruimencakejes

‘Tot in de pruimentijd!’… deze afscheidsgroet kent (bijna) iedereen, maar toch hoor ik hem nooit. Afgelopen maandag veranderde dat toen ik op het station van Nijmegen twee mannen afscheid van elkaar zag & hoorde nemen. Ze gaven elkaar een stevige handdruk en één van de twee zei: ‘Leuk je weer eens gezien te hebben, goede reis en tot in de pruimentijd!. 

Toen ik dit hoorde vroeg ik mezelf meteen af wanneer die pruimentijd dan eigenlijk is. Op de website van het ‘Genootschap Onze Taal’ las ik dat de pruimentijd in de afscheidsgroet ‘ooit’ of ‘over een poosje’ is. ‘Iets in de pruimentijd doen’ betekent dan weer iets ‘nooit’ of ‘met sint-juttemis’ verrichten. Maar als liefhebber van zomerfruit ben ik natuurlijk voornamelijk geïnteresseerd in de echte pruimentijd, de tijd waarin pruimen rijp zijn. Dat blijkt van juli tot oktober te zijn. 

En hoewel het nog geen juli is, liggen de pruimen al een paar weken in het schap van de groente- en fruitwinkel. Zelf vind ik pruimen meestal het lekkerst in de overgangsperiode tussen zomer en herfst, maar de exemplaren die nu te koop zijn smaken ook al heerlijk. Ik eet ze het liefst uit het vuistje wanneer ze nog hard en zurig zijn. De rijpe en zoetere exemplaren bewaar ik voor mijn baksels, zoals deze pruimencakejes. Het recept is eenvoudig, maar het resultaat is verrukkelijk. Deze heerlijke zomercakejes zijn niet te zoet, maar wel heerlijk rijk van smaak. Dankzij de pruimenjam zijn ze lekker smeuïg van structuur en het frisse pruimen-boterglazuur met de partjes pruim zorgen voor een fruitig en zacht zoet-zuur accent. 

Tip: de cakejes vielen bij mijn proefpanel zowel mét als zonder pruimen-boterglazuur erg in de smaak, dus als je voor een iets gezondere versie wil gaan, kun je het boterglazuur ook weglaten. 

Ingrediënten

• 280 g boter, zacht
• 340 g bloem
• 1 tl bakpoeder
• ¼ tl zout
• 4 grote eierdooiers
• 275 g lichtbruine basterdsuiker
• 1,8 dl karnemelk
• 370 g pruimenjam
• 450 g poedersuiker
• 50 ml volle melk
• verse pruimen, in partjes, voor de garnering

Extra nodig

2 cupcake bakblikken, 16 papieren cupcakevormpjes

Tijd (ongeveer)

30 minuten bereiding, 20 minuten oven, 60 minuten wachten

• Verwarm de oven voor op 190°C. Plaats de papieren cupcakevormpjes in de holtes van het cupcakebakblik.
• Klop 120 g zachte boter, de bloem, het bakpoeder en het zout op lage snelheid door elkaar tot zich een kruimelig mengsel vormt. 
• Klop de eierdooiers, basterdsuiker, karnemelk en 120 g van de pruimenjam met een mixer in een aparte kom door elkaar. 
• Doe de helft van dit karnemelk-mengsel bij de droge ingrediënten en meng ze op lage snelheid door elkaar. 
• Voeg het resterende karnemelk-mengsel toe en klop het beslag op matige snelheid glad. 
• Vul de papieren vormpjes voor een derde deel met het beslag en schep hier een volle theelepel pruimenjam op, gevolgd door een gelijke hoeveelheid beslag (vul de vormpjes voor twee derde).
• Bak de cakejes circa 20 minuten in de voorverwarmde oven, tot de bovenkanten terugveren als je ze indrukt.
• Laat de cakejes 10 minuten afkoelen in de bakvorm en plaats ze dan op en rooster om helemaal koud te worden. 
• Klop de poedersuiker en 160 g zachte boter op lage snelheid tot een korrelig mengsel. 
• Giet al kloppende de volle melk erbij. 
• Klop het glazuur daarna op hoge snelheid licht en romig. 
• Roer met een (pol)lepel 100 g pruimenjam door het glazuur en verdeel hem er goed door.
• Breng het glazuur aan op de afgekoelde cakejes. Versier de cakejes met partjes pruim.

Bron recept: The Hummingbird Bakery. Cake Days.

Kruimelcake met fruit

Na al die grijze bewolkte luchten en stevige regenbuien van de afgelopen weken, werd ik gisterochtend bij het opendoen van het slaapkamergordijn eindelijk weer begroet door een warme ochtendzon. Heerlijk. En hoewel het in de ochtend nog redelijk frisjes was, voorspellen de weermannen en –vrouwen deze week temperaturen die oplopen naar zomerse waarden. Ik hoop echt dat dit gaat gebeuren, want ik verlang inmiddels wel naar de zomer. 

En dan bedoel ik geen snikhete zomer waarbij de mussen van het dak vallen, maar gewoon een aangenaam warm zonnetje zodat de deuren & ramen wagenwijd open kunnen, ik buiten kan eten, geen jas meer nodig heb en ’s avonds nog lekker bij kaarslicht een boek in de tuin kan lezen. Dat is wat ik wil. 


En omdat ik gisteren door de zon al een beetje in een zomerse stemming kwam, kreeg ik ook meteen zin om een zomers getint baksel te bakken. De keuze was snel gemaakt: een kruimelcake met fruit (geïnspireerd op een recept van Donna Hay). Veel zomerfruit is namelijk al volop aanwezig en eerder deze week zag ik bij de groenteboer ook de nectarines en perziken weer in het schap liggen. Voor mij hebben deze twee fruitsoorten echt iets zomerachtigs. Beide vruchten zijn heerlijk om zo uit het vuistje te verorberen, maar ook ideaal om in gerechten te verwerken. Ik heb ze in dit recept gecombineerd met pruimen. En hoewel ik pruimen meer met de herfst associeer (op de overgang tussen zomer en herfst smaken ze ook het lekkerst), gaan ze geweldig samen met de perzik en nectarine. Het resultaat is een verrukkelijke cake met zoet-zuur fruit onder een zoete krokante kruimellaag. Om van te smullen. 

Tip: in deze kruimelcake heb ik pruimen, perziken en nectarines verwerkt, maar je kunt natuurlijk ook (een combinatie van) andere steenvruchten gebruiken, zoals abrikozen en kersen. Gebruik in ieder geval vruchten die niet al te rijp zijn, want hoe rijper de vrucht, hoe meer vocht er vrij komt tijdens het bakken wat een natte cake tot gevolg heeft ~ de cake is voor circa 12 personen en smaakt koud het lekkerst.

Ingrediënten

• 120 g boter, zacht
• 180 g fijne kristalsuiker + extra voor bestrooien
• 2 tl vanille-extract
• 2 eieren
• 275 g bloem
• 1 ¼ tl bakpoeder
• snufje zout
• 40 ml melk
• 5-6 steenvruchten, ontpit en in dunne plakjes gesneden
• 1 ½ eetlepel kristalsuiker
• 35 g koude boter, in blokjes

Extra nodig

Vierkante bakvorm van 23 x 23 centimeter, bakpapier

Tijd (ongeveer)

20 minuten bereiding, ca. 55-60 minuten oven, 1 uur wachten

• Verwarm de oven voor op 180°C. Vet de bakvorm in en bekleed deze met bakpapier.
• Klop 120 g zachte boter, 180 g fijne kristalsuiker en het vanille-extract met een mixer licht en romig.
• Voeg één voor één de eieren toe en klop goed door. 
• Zeef er 225 g bloem en het bakpoeder boven, voeg het zout en de melk toe en meng alles kort maar goed door elkaar. 
• Schep het mengsel in de bakvorm en strijk het glad.
• Verspreid/schik het fruit over/op het beslag en bestrooi het fruit met de extra suiker. 
• Meng 50 g bloem, 1 ½ eetlepel kristalsuiker en 35 g koude boter met je vingertoppen tot kruimels.
• Strooi de kruimels over het fruit.
• Bak de cake in ca. 55-60 minuten gaar (test dit met een satéprikker).
• Laat de cake afkoelen in de vorm en stort hem dan op een rooster om koud te worden. 

Pruimencake

“Jantje zag eens pruimen hangen, O! als eieren zo groot. 't Scheen, dat Jantje wou gaan plukken, Schoon zijn vader 't hem verbood.” 

Aan het einde van dit zeer bekende oud-Hollandse versje komt het allemaal goed voor Jantje, hij krijgt namelijk zijn hoed vol met pruimen. Ik zal niet ontkennen dat ik eigenlijk wel jaloers op Jantje ben. Wat een genot moet het zijn om door je eigen tuin te kunnen lopen en heerlijk vers fruit te kunnen plukken. Of in het geval van Jantje: je iemand hebt die het fruit voor je uit de boom wil schudden. 

Jammer genoeg heb ik zelf geen pruimenboom (of andere fruitboom) in de tuin staan, dus genieten van pruimen uit eigen tuin zit er niet in. Gelukkig ken ik mensen in ons dorp die dit jaar wel een mooie pruimen-oogst hadden binnengehaald en die deze graag wilden delen. 

Hoewel pruimen natuurlijk heerlijk zijn om zo uit de hand te eten, zijn ze ook goed te verwerken in allerlei gerechten. Ik heb al eerder een pruimencrumble gemaakt, dus werd het deze keer een pruimencake. Het recept (oorspronkelijk van Tessa Kiros) is heel eenvoudig, maar het resultaat is fantastisch. De cake is heerlijk luchtig met een krokant laagje er bovenop en de pruimen geven de cake een heerlijke zachte en zoetzure smaak. 

Tip: alle soorten pruimen zijn geschikt voor dit recept. Kies pruimen die rijp en geurig zijn, maar zorg ervoor dat ze niet té rijp (overrijp) zijn, anders verliezen ze hun lekkere smaak en gaan ze stuk tijdens het bakken. De cake kun je na het bakken eventueel nog bestrooien met wat poedersuiker.

Ingrediënten

• 10-12 (ca. 500-600 gram) rijpe pruimen
• 250 g bloem
• 1,5 tl bakpoeder
• 150 g boter, ongezouten
• 3 eieren
• 150 g kristalsuiker + extra voor het bestrooien
• 1 tl vanille-extract
• 120 ml volle melk

Extra nodig

Een ronde springvorm van 20-22 centimeter doorsnee, bakpapier

Tijd (ongeveer)

15 minuten bereiding, 60-70 minuten oven, 20 minuten wachten

• Verwarm de oven voor op 180°C. Vet de springvorm in met boter en bekleed de bodem met bakpapier.
• Zeef de bloem en het bakpoeder boven een kom en roer dit goed door elkaar met een garde.
• Doe de boter in een steelpan en laat het op een laag vuur smelten.
• Was ondertussen de pruimen en dep ze daarna droog. Halveer ze vervolgens en verwijder de pit.
• Klop in een kom de eieren met de kristalsuiker en het vanille-extract met een mixer tot een schuimig mengsel. 
• Roer in delen het bloemmengsel door het eiermengsel (gebruik dus niet de mixer). Blijf roeren tot alle bloem is opgenomen. 
• Roer er vervolgens de gesmolten boter en de melk doorheen. Blijf roeren tot je een homogeen en egaal mengsel verkregen hebt. 
• Giet een dun laagje van het beslag in de springvorm. Leg hier ongeveer driekwart van de pruimen op. 
• Giet de rest van het beslag in de vorm. Leg hierop de overgebleven pruimen en druk ze lichtjes aan. 
• Strooi een dun laagje suiker over de taart (en eventueel wat extra suiker in de holtes van de pruimen) en plaats hem in het midden van de voorverwarmde oven. 
• Bak de taart in ongeveer 60-70 minuten gaar.